Puzzels, problemen en zooitjes

Meepraten?

Kom bij de facebookgroep voor pedagogen die niet bang zijn voor complexiteit!

Een open deur waarschijnlijk, maar toch: het ene probleem is het andere niet. Sommige problematische situaties zijn zo opgelost en andere blijven maar een zooitje. Hoe komt dat toch? Het zal je niet verrassen dat ook daar onderzoek naar is gedaan. Daarover gaat dit blog.

Sommige problemen los je zo op: je wilt een cake bakken, maar de eieren zijn op. Je loopt even naar de buurvrouw om twee eieren te lenen. Dat betekent niet altijd dat het makkelijk is. De buurvrouw kan wel 2 kilometer verderop wonen, de auto is er niet, je kind ligt te slapen enz. De oplossing is duidelijk, het is alleen nog even uitpuzzelen hoe je het precies moet doen. Dit soort problemen noemen we puzzels. Dit soort problemen kom je in de hulpverlening het meeste tegen als je in de preventie werkt. In de tweede lijn zie je ze niet zo vaak. De meeste mensen kunnen namelijk best zelf hun puzzels oplossen of hebben daar maar een beetje hulp bij nodig. We noemen we dit soort problemen ook wel een eenvoudig probleem.

Een tweede soort probleem noemen de Engelsen problems. Deze zijn ingewikkelder. Met enig onderzoek is het probleem wel duidelijk te krijgen, maar oplossing ligt niet gelijk voor de hand. De meest gebruikte tactiek om dit soort problemen op te lossen, is om het probleem in stukjes te hakken, en dan vervolgens die deelproblemen op te lossen. Als alle deelproblemen zijn opgelost, is het grote probleem ook opgelost. Voor het oplossen van dit soort problemen heb je vaak een expert nodig. Dit soort problemen komen dus regelmatig bij ons als expert terecht. In het Nederlands heten dat gecompliceerde problemen.

Maar soms heb je problemen waar het ophakken in stukjes niet werkt. Heb je één deelprobleem opgelost, dan valt een oplossing van een ander deelprobleem weer in elkaar. Een oplossing op één gebied, zorgt voor een probleem in een ander deelgebied. Als je dit soort problemen goed bekijkt dan zie je dat alles met elkaar verweven is. Oorzaak en gevolg zijn niet meer goed te onderscheiden. Sommige dingen zijn zelfs oorzaak én gevolg van zichzelf. Sommige deeloplossingen hebben een positief gevolg voor het ene en een negatief effect voor een ander deelprobleem. Dit zijn de problemen die in het Engels messes heten. Wij noemen het een zooitje. Dit soort problemen zien we vaak in de multi-problem gezinnen. Maar waarschijnlijk is het probleem van gezin met een klein maar bijzonder hardnekkig probleem ook een zooitje. We spreken dan over complexe problemen.

Aangezien het ophakken in stukjes niet werkt, heb je voor dit soort problemen een andere tactiek nodig.  Die kun je vinden in de complexiteitstheorie. Als je met een complexe bril naar zooitjes kijkt, zie je andere dingen, en daarmee ook meer en andere oplossingen. En als bonus wordt jouw rol in zo’n oplossingsproces ook nog eens duidelijker. Als het niet lukt, is het niet jouw schuld, en zeker ook niet de schuld van de cliënt: “It’s the system” (eigenlijk is de hele quote “It’s the system, stupid”, maar dat stond zo hard).

Bron:

Pidd, M. (2004). Complementarity in systems modelling. Systems modelling: Theory and practice, 1, 20.

OP de hoogte blijven?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief. Je krijgt dan elke maand een overzicht van de nieuwe blogs.

0 0 stemmen
Article Rating
Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Comments
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties

Op de hoogte blijven?

Mis niks meer door je in te schrijven op onze nieuwsbrief.

logo

Deze website maakt gebruik van cookies. Door de site te blijven gebruiken, ga je akkoord met ons cookiebeleid. Meer informatie: Privacybeleid​